Un bico que deu a volta ao mundo: Invasión do Estado Vaticano sobre Galiza

Madrid ferve estes días coa visita do papa Benedicto XVI. Asociacións laicas, de cristianos de base, de republicanos, gays e “indignados” claman contra o derroche que supón, mentres os seus partidarios da JMJ e Administracións varias louvan os supostos beneficios “espirituais” e económicos da súa estadía (apréciese a antítese de termos). O último que lin sobre Madrid, que un católico das Xornadas tentou atentar contra os manifestantes "antipapais", e que a Policía se liou a golpes con estes tamén. Non podendo estar en Madrid agora mesmo, lembro a flashmob que tentei de organizar durante a súa visita a Santiago de Compostela o pasado 6 de novembro.

Un bico que deu a volta ao mundo

Con menos de dúas semanas de antelación á visita de Joseph Ratzinger, alias Bieito XVI, ocorréuseme organizar un acto de protesta, eu insulso parado galego que non ten outra cousa para facer que ir a cursos subvencionados por Europa a tempo completo. Quería expresar o meu  rexeitamento frontal á Igrexa Católica, como gay e ante todo como persoa, e tamén o meu malestar como cidadán polo feito de que eu (ou mellor os meus pais, eu non existo case, fiscalmente) tiven que pagar a viaxe e estadía de alguén que non fixo absolutamente nada por min, e como eu, por miles de millóns de persoas que só se ven prexudicados polas súas "políticas". Africanos, negros, pobres en xeral, homosexuais, bisexuais, transexuais, “queer” en xeral, mulleres, comunistas, vítimas de pederastas, desherdados en xeral, cristiáns de base, etc., en xeral, calquera grupo non minoritario, senón “minorizado” que se atopa e se sinte excluído pola “Santa Nai Igrexa”, unha institución que debería acoller no seu seo os excluídos, e non anulalos máis. “É máis fácil que un camelo pase polo burato dunha agulla que un rico entre no Reino dos Ceos” dixo Xesús, aínda que a miña mala memoria de agnóstico recalcitrante moi ben podería estarme xugando unha mala pasada. Hai moito tempo que deixei a catequese, e que non entro nunha igrexa, agás para admira-los seus tesouros artísticos.

O feito é que, con toda a miña boa vontade e coa miña pobreza de medios, pensei, redactei e publiquei un evento no Facebook. Fun inspirado polo outro que se ía facer en Barcelona, proxectado por un grupo de seis amigos, entre eles Sergi (alias Marylène), e Joan, de quen non coñezo o apelido e que tamén omitiría se o soubese, porque desexan ficar no anonimato. Eles ían convocar un "flash mob", iso é, unha mobilización anónima e cidadá, sinxela e breve, que non ía recorrer a cartaces, bandeiras, consignas, nin berros. Só se bicarían. Bicos entre persoas do mesmo sexo, preferentemente, para aumentar a dimensión do que só uns intolerantes poden considerar unha provocación. A "bicada colectiva" sería nun punto indeterminado do percorrido papal, que só se revelaría a noite anterior. Ben, eu non coñecía a maioría destas cousas, e tampouco a filosofía dun "flashmob", así que cometín varios erros ao principio. Só despois de observar, pensei ao final que tiña que ser unha cadea humana de bicos, completamente anónima e inesperada, ao paso do papa. No medio descartouse unha impoñente pero arriscadísima bicada a metade da misa na Praza do Obradoiro, máis ben "kamikaze", improbable por irrealizable. Estiven durmindo tres ou catro horas ao día a semana anterior, ultimando detalles, facendo múltiplas traducións a varias linguas, coa axuda dun amigo e do meu mozo, de xeito que en calquera momento, calquera persoa de calquera país puidese sumarse ao evento, enviei mensaxes masivas, por correo electrónico, polo facebook ... (pido desculpas publicamente a cantos e cantas puideron sentirse acosados pola miña actitude espameadora, pero sinceramente creo que é a única forma de informar, concienciar e mobilizar á xente: insistir unha e outra vez, anuncia-las cousas, e en todo caso, non tiven problema de eliminar da lista quen me pediu con boa educación que non lle volvese a escribir). Pedín diñeiro emprestado (e con garantía de devolución) aos meus pais, que economicamente o están pasando tan mal coma min ou peor, para viaxar a Santiago, unha cidade que coñezo ben, antano a miña residencia universitaria, e hoxe o meu segundo fogar, ao que quero volver. Da aventura non saquei ningún beneficio económico; é máis; perdín diñeiro, perdín horas de clase que, polo tanto, non me pagaron. Gastei tempo, diñeiro e enerxías, pero non en van. Saquei a satisfacción persoal de que a única parella que se presentou, como ninguén ousou ou tivo tempo de facer tal cousa diante do Papa, viu como o seu bonito e sinxelo xesto se magnificaba pola obra e gracia dunha foto, e polo poder dos mass media. Eu non vou gañar nada, nin sequera fama, e cando os vin, tan namorados, pensei: "Gustaríame que esta parella foramos o meu mozo e mais eu". Pero, ao mesmo tempo, aledeime, porque é o mellor que podía acontecer en tales circunstancias. Ninguén nos dixo nada, ningún policía chamou a nosa atención, ningún católico fanático nos atacou. Todo foi simple, fácil, rápido, limpo. E un único xesto duns segundos saíu publicado en medio mundo.

Velaí o tedes: non fan nada raro, nada ofensivo, nada “revolucionario”. Mais, para a Igrexa Católica, e sexa dito isto de paso, para a corporación municipal, as forzas de "seguridade" e demais entidades patrocinadoras do evento papal, pagadas, ou nin iso, pola Igrexa (amparadas por un suposto beneficio económico que nosoutros, os ciudadáns comúns, non vamos notar), o consideran así. Raro, ofensivo e revolucionario. Provocador. Que en pleno século XXI este xesto cotiá sexa considerado provocativo é unha clara involución, un retorno ás cavernas, un grave fallo do Estado de Dereito. Como grave foi que, durante unha semana,  Santiago de Compostela e Barcelona foron tomadas por policías. En Santiago de Compostela seis mil, máis os que non nos contaron por vergoña (ou desvergoña), tocaba un para cada quince habitantes. Será que somos todos e todas os veciños ou visitantes habituales da vila compostelá uns radicais, uns insurxentes, uns terroristas de Estado??? Santiago viviu un auténtico "estado de excepción", sen esaxeracións, tomada por policías (o que máis se vía), curas, monxas, catequistas e catequizados (o segundo), e españolistas e papistas fanáticos (o terceiro máis abundante). Rexistráronme catro veces, a min e a calquer que quixese atravesar as barreiras policiais. Tiven que dar un rodeo do demo para chegar ao punto que escollera, o último tramo antes da Praza do Obradoiro, practicamente inaccesible para xs suspeitosxs de conspiración coma min, porque as rúas estaban case todas cortadas.

E fun con medo, moito medo, sen poder expresar en voz alta o que pensaba, sen poder reaccionar aos eloxios que marés de fundamentalistas cristiáns, mocidades do PP ou da Igrexa, adicaban a "súa santidade", convertida de súpeto nunha estrela do rock. Coma min, a cívica e pacífica vila de Compostela tivo que calar, recluírse na súa casa ou camiñar con sixilo, e aturar o peso esmagador da represión, a mordaza da liberdade de expresión, o prezo da "seguridade", vendendo a súa "liberdade" (aínda que non da súa propia seguridade, por suposto). A caspa invadiunos. Miles de Maripilis, Borjas e Cuquis, Pocholos e Lomanas, lexións de “pijos” incorrexibeis, asaltaron unha cidade antiga, fermosa e netamente galega como Compostela, traendo o seu cheiro a perfume caro, o seu Lacoste e a súa  pashmina, o seu bronceado de “solarium” e o seu sorriso profidén, amén de infindas bandeiras do Estado español e do Vaticano, nacionalismo español disfrazado de patriotismo barato, e fundamentalismo católico camuflado de caridade cristiá. Lexións de “pijos” e “pijas” incorrexibeis, repito, señoras e señores da Opus Dei, incontabeis, gritando "Viva o Papa!" ou “Yo soy español, español, español...” (Elxs non sabían que o entoaban ao ritmo dunha polka rusa, pero na Praza de Galicia, onde máis dunha centea nos manifestabamos contra o papa, empregabamos a mesma melodía, con maior propriedade, para cantar un revolucionario e bolchevique “Ai papa, non, papa, non, papa, non!!! Ai non...”). Unha señora  ofrecía o seu fillo recén nado completamente exaltada, para que o papa o bendixese, mal que ben, a través da ventá do papamóbil, mentres a criatura se descolgaba, asustada, nun momento completamente "fillo de Yako Jackson”, contábame un compañeiro; mentres, vía como un grupo de "maruchis" todas emperifolladas, que coido non terían comprometidos os seus aforros para ir ve-lo papa, que lanzaban eloxios axs antidisturbios, ao  tempo que estes sorrían, non ruborizadoxs, senón crecidos e inchados no seu ego testosterónico (que bos están, claro que si, e con que graza manexan o seu pau e o dan na cabeza do persoal, que estilo, que beleza ...); antes o fixeron cosmarines españois, e serían quen de facelo con calquera macho ibérico. E, por todas partes, centeas de anciáns, lexións de excursionistas do IMSERSO, arelantes por axitar os seus rosarios, os seus crucifixos e as súas bandeiras vaticanas ao paso dopapamóbil. Pero non todo era gloria, non todo era gracia, non todo era reverencia e submisión ao "Santo Padre".

Antes das once e media, hora en que o “sumo pontífice” chegaba ao aeroporto de Lavacolla, xa máis de cen persoas congregáronse para darlle a súa particular benvida. Convocados por Rede Feminista e  multiplicados polo boca a orella e pola vontade popular, levaron a liberdade de dicir o que se pensaba en voz alta a un pequeno anaco da cidade. No casco vello, tomado literalmente polos policías, era imposible. Pero os que saiamos de alí e pasabamos  por diante da Praza de Galicia, sentiamos entre envexa e emoción, e rematabamos traspasando o cordón de antidisturbios e de grileiras para expresa-lo que sentiamos. Xs xornalistas agolpábanse ante nosoutrxs, desexosxs de ofrece-la outra faciana da noticia, reprimida, aplastada, ante a monolítica e forzada parálise facial á que nos obrigaba o “medio ambiente”, isto é, a represión policial: un aceno entre o espanto e o noxo, entre a humillación e a impotencia. Alí se dicía en voz ben alta o que se pensaba: “Homófobos”, “Pederastas”, “Machistas”, “Galiza Laica”, “Imos queimar a Conferencia Episcopal”, e outros máis orixinais e festivos,“As monxiñas / tamén durmen xuntiñas”, “Na miña cona non manda ninguén”, “A Igrexa non nos deixa / comernos as ameixas”, e moitos máis cantos de lúdica liberdade. Non tiña pensado falar para ningún medio, ou mesmo representa-la entidade convocante, pero como me viron que falaba con facilidade, pedíronme algunhas palabras para dúas televisións, iso si, deixando claro que non pertencía ao colectivo e non quería que saíse o meu nome, como non o quería ninguén, pois era unha protesta anónima e cidadá sen protagonismos persoais.

Encoraxado por esta demostración de dignidade dxs mozxs composteláns (e non tan novxs, unha señora uniuse e berraba as consignas con tanta forza como as compañeiras), e acompañado por un fotógrafo profesional dunha prestixiada axencia de fotografía internacional, que entrara en contacto comigo o día anterior, enfilei o longo e tortuoso camiño ata o punto no que citara os participantes na flashmob. O último tramo antes do Obradoiro, fronte á facultade de Medicina. Tiven problemas co móbil (descargóuseme a batería) e coa cámara de fotos. Ambas tiven que cargalas, grazas a que me fixeron un favor en cadanseu comercio: a cámara, previo pagamento dun almorzo nun bar, e o teléfono, nunha tenda de móbiles, coa tímida esperanza de que ía mercar un cargador. Pero finalmente puiden tirarlles fotos xs manifestantes, e chama-los participantes da flashmob, os únicos que se presentaron: unha parella de mozos residentes en Santiago, que amosaron toda a súa boa vontade e dispoñibilidade para tirar a foto diante do "vigairo de Cristo". Só elxs participaron, pero conseguiron finalmente saír en todo o mundo. O que me fai abrigar a idea de que no caso de que, se tivesen participado todxs, acontecería algo semellante. (Ou non: precisamente por ser moitxs, poderían ternos descoberto as forzas da "orde pública", e ordearnos de  nos retractar, ou simplemente reprimirnos da peor das formas).

Velaí estaban os dous rapaces, xusto fronte á porta de Medicina, exactamente onde os citei. Saudeinos, falei discretamente con eles, presentéille-lo meu amigo fotógrafo. Ninguén sospeitaba o que ía acontecer case unha hora despois. Paseei cara arriba e abaixo por aquela rúa, tentando reuni-lo maior número posíbel de xornalistas, con dous obxectivos. Primeiro, garantir a miña seguridade e a dos rapaces, pois cuns cantxs xornalistas ao redor, xs antidisturbios e xs nacionais se inhibirían un pouco (ou non). E segundo, para que o seu bico saíse imortalizado na maior cantidade de medios posíbel. Atopei só dous fotógrafos, sentados nunha escaleira de aluminio, no último recanto do percorrido papal, pero coa sorte de que ambos pertencían a cadansúa axencia internacional, AFP e France Press. Eles gañaron unha  preciosa foto, que venderon ben, e saíu en deceas de páxinas de papel e de bits de todo o mundo; e os rapaces gañaron popularidade e recoñecemento entre xs seus amigxs. Ou simplemente a satisfacción de pasar un pouco á Historia, durante uns segundos, por unha fugaz, pero bonita, forma de "protestar" ante o papa.

Os protagonistas da imaxe

Son Óscar Pousa Míguez e Borja Furelos Couselo. Di Óscar con gran humildade: "A verdade é que non hai moito que dicir sobre nós, somos dous rapaces de vinte anos como outros calquera. Borja traballa nun cine como dependente, e eu estudo Educación Social e son traballador en busca de emprego. Conocimonos nunha noite da festa estudantil santiaguesa hai oito meses e dende entón vivimos xuntos felizmente na casa dos seus pais, por estraño que pareza." E tan estraño, porque os seus pais son "xente de aldea, unhas persoas moi interesantes ás que agradecemos a educación que temos. Os meus pais decatáronse  hai pouco da miña orientación sexual, tiveron que pasar por un breve estado de adaptación á nova situación, e despois de coñecer a Borja quérennos moito aos dous, até a miña avoa o trata como un neto máis". A naturalidade e a normalidade conviven con eles, mesmo nun ambiente  tan hostil como o rural ou semiurbano galego, de xeito que Óscar vive con Borja e mailos pais deste: "Eu vivo con eles e trátanme como a un fillo, non teño ningunha queixa. Moitas parellas heterosexuais viven na casa dos seus pais ou sogros. Os nosos teñen normalizada a situación, a verdade é que nos  sorprendeu que o visen tan normal”.

Sobre o que os motivou para bicarse diante do papa, Óscar di: "Era unha reivindicación, simplemente. A Igrexa é unha institución que non favorece ao colectivo homosexual, non nos sentimos vencellados a ela de ningunha maneira, mais queriamos que quedase claro que non aborrecemos a Igrexa por estar frontalmente contra ela, senón por nos limitar en dereitos en comparación co resto da sociedade". Unha mestura de sensacións encontradas, de razóns, tanto persoais como máis sociais, moveunos a participar. "A máis persoal é a homofobia (xa que nó-los dous vimos do seo dunha familia católica); en segundo lugar os abusos a menores, sendo intolerábel para nós unha conducta deste tipo, e, finalmente, o diñeiro público entregado, pois pensamos que, ao non  pertencer á Igrexa, e non dar unha autorización para usa-lo noso diñeiro niso, non deberían utilizalo.

Oscar e Borja responderon á convocatoria  da plataforma Facebook “Queer Kissing Flash Mob Santiago de Compostela”, que conseguiu xuntar 87 adhesións, pero só esta parella se atreveu a desafiar aos policías e o frío e a néboa daquela mañá vaticana para bicarse diante da Igrexa Católica. "O evento estaba á orde do día no Facebook, e pareceunos moi orixinal, xa que era a forma de protesta máis expresiva e pacífica que lle podiamos dar a “Nosa Santidade”, pensando tamén na nosa integridade física”.Eu engado que, ademais de pacífica e expresiva, é sinxela e gratuíta, mais extraordinariamente rica; cívica y cidadá, pero rompedora, cun grande simbolismo e esteticamente revolucionaria. Un bico sempre foi unha forma de expresión inocente e rebelde ao mesmo tempo, dende a primaveira de Praga até hoxe. O que molesta axs gardiáns da moralidade é a súa naturalidade, a súa impura pureza, a súa  fermosa obscenidade. O amor que moitxs non entenden. "Estamos acostumadxs a darnos bicos en público todos os días e tamén estamos acostumados a escoitar as protestas da xente. Mais tamén é certo que é un pequeno grupo de persoas o que se atreve a dicirnos algo. A verdade é que nos gusta provocar á xente que nos ve mal, cando imos collidos da man, é divertido e exemplarizante. Mais a sociedade vai sen présa pero sen pausa, diso somos conscientes, e non toleramos que os nosos dereitos non se cumpran  pola nosa orientación sexual. "

Sabedes que a vosa foto vai da-la volta ao mundo? Pode ser unha icona moi fermosa ... Que sentides, se sentides algo? ... "Estariamos igualmente moi contentos se fosen outras dúas persoas as que se dan o bico, pero, evidentemente fomos nó-los dous e iso é o que o fai máis especial, se é posíbel. É gratificante saber que achegas o teu gran de area por unha causa na que estamos implicados cun simple pero significativo bico.

O final da historia

E tan significativo. O final xa o sabedes: foi portada na edición nacional de Público, saíu na versión dixital de El Pais, e a través de AFP e FP, foi divulgada por medio  mundo, dende Xerusalén até Medellin, pasando pola Franza ou Portugal. Tamén a axencia de causas minorizadas Demotix a recolleu, con entrevistas axs seus protagonistas. Soamente un servidor non recibiu ningún rédito da "performance". Tentou escribir algo dende a computadora dos rapaces, pero entre carga-las baterías, subi-las fotos e editalas, xa pasou a metade da tarde. E ademais tiña que coller un tren para a súa casa antes do anoitecer, porque non ten casa en Santiago e ninguén pagaba por el, nin iso, nin a comida, nin a visita en xeral, como lla pagaron ao papa coa "complicidade" de tódalas administracións públicas. Óscar e Borja non me podían ofrecer aloxamento para remata-lo artigo, así que canso e medio enfermo, o arriba asinante chegou, coa súa lingua fóra, e a piques de perdelo, ao tren que tiña que devolvelo a Ourense, e tivo que supera-lo enésimo cordón policial, esta vez para acceder á plataforma, polo que tivo que enfrenta-lo segurata de turno. E digo eu, para que  outro control máis? Bieito XVI ía no meu vagón de incógnito, e eu non me din conta? O do avión privado era unha tapadeira?

O caso é que cheguei correndo, no último segundo, e aínda por riba rachou a asa da miña bolsa, o que, xunto cos meus pantalóns sen cinto, caendo todo o tempo, me daba unha imaxe de pequeno vagabundo pouco acorde coa visita papal. Que pouco me preparei para recibilo, si. E que pouco  me ofreceu el. Borja comentaba, entre serio e humorístico, que para levar eses tacóns, Letizia tiña moito mérito. Habería que facela santa, entón, repliquei divertido. Os dous quedaron durmidos no sofá con tenrura, co ruidiño adormecedor da misa masiva. E me deron tenrura a min, co namorados que estaban, o que me fixo pensar longamente (e ao final tamén durmir profundamente) na viaxe de regreso. Rematei facendo unha reclamación á RENFE por facerme perder o tempo con controis innecesarios, diante da cara de aburrido e malpagado do empregado de turno, e fun para a cama sen saber que, ao día seguinte, a vosa foto sería portada dun xornal.

servido por mozzer sin comentarios compártelo